Pestgedrag van collega’s

Als collega’s je pesten op het werk, kan dat je werkplezier compleet vergallen. Vaak lijkt het alsof het uit het niets ontstaat, maar de impact is enorm. In mijn praktijk zie ik hoe diep de sporen van pestgedrag lopen, maar gelukkig ook hoe we dit patroon kunnen doorbreken. Mijn afspraak met Eva is daar een krachtig voorbeeld van.

Het verhaal van Eva: Genegeerd op de werkvloer

Eva is net begonnen als interim consultant en is ontzettend blij met haar nieuwe opdracht. Maar als ze mijn praktijkruimte binnenkomt, maakt ze een gespannen indruk. Ze lacht zenuwachtig.

Hoewel ze haar werk interessant vindt, loopt de samenwerking met haar collega’s stroef. Haar teamgenoten werken al jaren op deze afdeling en maken zich niet zo druk; er wordt veel gekletst en de radio staat altijd aan. Eva heeft er al een paar keer vriendelijk iets van gezegd, maar dat hielp niet.

Toen haar leidinggevende tijdens een eerste evaluatie vroeg hoe het haar beviel, besloot Eva eerlijk te zijn. Ze gaf aan dat ze moeite heeft om zich te concentreren door de radio en het harde praten.

De ommekeer: Van irritatie naar pestgedrag

Sinds dat gesprek, nu twee weken geleden, merkt Eva dat ze bewust wordt buitengesloten:

• Als ze iets vraagt, doen haar collega’s alsof ze haar niet horen.
• Vraagt ze of de radio zachter mag? Dan zetten ze hem demonstratief harder.
• Komt ze terug van het toilet? Dan valt het gesprek direct stil.

Eva durft niet meer naar haar leidinggevende te stappen en weet zich geen raad. Ze gaat met tegenzin naar haar werk en voelt zich fysiek niet goed.

“Welk gevoel krijg je hiervan, nu je me dit zo vertelt?” vraag ik haar.

Eva haalt haar schouders op. “Ik weet het niet,” zegt ze zacht. “Maar het is weer hetzelfde liedje. Het gaat even goed in een nieuwe baan, en dan gebeurt er weer iets waardoor ik er niet bij hoor. Story of my life! Ik krijg steeds een schok als het gebeurt.” Ze kijkt intens verdrietig. Als ik vraag of ze zich inderdaad verdrietig voelt, knikt ze volmondig: “Ja!”

Terug naar het schoolplein

We beginnen de EFT-sessie (Emotional Freedom Techniques) met dit verdrietige gevoel. “Hoe sterk voel je dit op een schaal van 0 tot 10, waarbij 0 niks is en 10 maximaal?” vraag ik.

“Een 10,” zegt ze meteen.

Na twee rondjes kloppen op de EFT-punten op haar bovenlichaam zakt de score naar een 8, en daarna via een 6 naar een 4. Ineens verandert haar blik en zegt ze: “Ik zie mezelf weer op het schoolplein staan.”

“Ik ben 7 jaar en het is mijn eerste dag op een nieuwe school. We zijn net verhuisd en ik ken alleen mijn buurmeisje Elodie. In de pauze staat Elodie met een paar andere meisjes en ik loop naar haar toe. Ineens begint ze me uit te schelden voor stomme vlooietrut. De andere meisjes staan achter haar. Ze zijn zo gemeen. Bij elke gelegenheid dat de juf niet kijkt, schelden ze me uit. Ooh… ik ben vroeger gepest!”

Ik vraag haar om naar haar jongere zelf te kijken: “Hoe voel je je als je naar haar kijkt?”
“Geschokt. Ik lijk wel verlamd en mijn keel knijpt dicht,” fluistert ze.

Het stresspatroon ontrafelen

We kloppen verder op de EFT-punten en benoemen eerst de intense schrik van het zevenjarige meisje dat plotseling wordt uitgescholden. Zodra die schrik is geneutraliseerd, komt het verdriet omhoog. Als ook dat wegzakt, vraag ik haar wat ze destijds is gaan geloven over zichzelf.

“Dat ik er niet bij hoor,” zegt ze aarzelend.
“Herken je dat gevoel?”
“O ja, dat gevoel heb ik eigenlijk altijd,” zegt ze, “ook nu op mijn werk. Ik ben eigenlijk altijd op mijn hoede en bang dat er iets gebeurt… dat ze me pesten.” Ineens gaat er bij haar een lampje branden.

Nu Eva begrijpt dat ze vroeger gepest is op school en inziet waar het gevoel van ‘er niet bij horen’ vandaan komt, ziet ze ook hoe dit patroon haar nog steeds achtervolgt. Nu zijn het collega’s op het werk die haar pesten. “Misschien ben ik daarom wel interim gaan werken,” reflecteert ze. “Want eigenlijk zou ik het liefst een vaste baan hebben.”

Hoe doorbreek je het pestgedrag?

“Morgen ga ik meteen met mijn collega’s praten,” zegt Eva vastberaden aan het einde van de sessie. “Ik ben geen klein kind meer en laat me niet langer pesten en negeren op mijn werk. Als ze wat te zeggen hebben, doen ze dat maar in mijn gezicht.”

Nu ze het emotionele stresspatroon heeft opgelost met behulp van EFT en de oorsprong ervan heeft verwerkt, voelt ze zich vrij. Vrij om als volwassene te communiceren wat haar dwarszit, zónder de intense angst van vroeger. (Meer weten over de aanpak van stresspatronen, zoals pesten op het werk?

Hoe helpt EFT bij pesten op het werk?

Pesten op het werk ontstaat vaak in een omgeving die onveilig voelt, waar het niet oké is om gewoon jezelf te zijn. De psychologie achter pesten is complex:

De pester: Is van binnen vaak diep onzeker. Zij hebben het gedrag ‘nodig’ om zichzelf beter te voelen of handelen uit angst om zélf het slachtoffer te worden.

De gepeste: Ervaart vaak ook onzekerheid en vindt het lastig om grenzen aan te geven.

In een onveilige cultuur roept dit bij de één een vechtreactie op (pesten) en bij de ander een vluchtreactie (zich terugtrekken). Deze dynamiek versterkt elkaar. Daarnaast spelen factoren zoals de invloed van de groep en het wel of niet hebben van steun uit de omgeving een grote rol.

Praten lost het niet op, EFT wel

Pesten is zelden eenmalig; het is een hardnekkig patroon dat meestal ontstaat in de kindertijd. Alleen praten over pesten op het werk lost de dieperliggende oorzaak niet op.

EFT helpt zowel pesters als gepesten door de allereerste, pijnlijke situatie op te sporen en emotioneel te ontladen. Als de negatieve lading van die oude herinnering eenmaal weg is, kun je ook de huidige situaties effectiever aanpakken.

De resultaten van EFT bij pesten:

• Het diepe gevoel van onveiligheid en angst verdwijnt.
• De automatische vecht- of vluchtreactie wordt op een natuurlijke manier ontladen.
• Je kunt gemakkelijker en kalmer je grenzen aangeven.
• Je zelfvertrouwen groeit en je uitstraling verandert, waardoor je een gezonde positie in de groep inneemt.

Het mooie is: EFT is een toegankelijke methode die door iedereen – van volwassenen tot jongeren – eenvoudig kan worden geleerd om de regie over je eigen emotionele veiligheid weer terug te pakken.

Heb je zelf te maken met pesten op het werk, of herken je het stresspatroon van Eva? Neem direct contact op, boek een gratis verhelderend gesprek om te ontdekken wat EFT voor jou kan betekenen.